Module 3 · Veiligheid: ruiken, zoeken, ingrijpen · Les 5 van 8 · ± 9 min
Odorisatie en het vinden van lekken
Aardgas is van zichzelf reukloos. Dat is levensgevaarlijk: een lek zou pas opvallen als het al te laat is.
Daarom wordt er een geurstof aan toegevoegd — odorisatie. In Nederland is dat tetrahydrothiofeen (THT), in een concentratie van ongeveer 18 mg/m³. Dat komt neer op zo'n één druppel per twee kubieke meter gas.
18 mg/m³
THT in Nederlands aardgas
≈ 1 druppel per 2 m³
24 uur
Veiligstellen klasse I
harde termijn
10.000 ppm
Altijd klasse I
ongeacht de plaats
Beoordelen
Twee lekindicatieklassen
Niet elk lek is even urgent — maar de grens is scherp getrokken. Een lek dat door een klant gemeld wordt is altijd urgent. Bij lekken die tijdens een lekzoekprogramma worden gevonden, bepalen grootte en locatie de klasse.
Lekindicatieklasse I — binnen 24 uur veiligstellen:
- een hoorbaar, voelbaar, ruikbaar en/of zichtbaar lek;
- een uitslag van 10.000 ppm of hoger, ongeacht waar;
- 10 ppm of hoger binnen 0,5 m van een gebouw;
- 100 ppm of hoger binnen 2 m van een gebouw;
- elk lek waarbij gas zich kan ophopen — denk aan rioleringsstelsels en schakelkasten.
Lekindicatieklasse II — alle overige indicaties; reparatie mag ingepland worden.
Waarom ophoping het echte gevaar is
Methaan is lichter dan lucht en vervliegt in de open ruimte prima. Het gevaar ontstaat waar het niet weg kan: kruipruimtes, riolen, schakelkasten, meterkasten.
Daarom staat 'kan zich ophopen' als zelfstandig criterium in klasse I, los van de gemeten ppm. Een klein lek naast een rioolput is gevaarlijker dan een groter lek midden in een weiland.
Jouw rol: Monteur lekzoekdienst
Tijdens een routine-lekzoekprogramma meet je 40 ppm boven de stoep, op ongeveer 1 meter van een woonblok. Er is niets te horen of te ruiken.
Check jezelf · 4 vragen · 8 punten
Welke geurstof wordt in Nederland aan aardgas toegevoegd? (afkorting of naam)
Kern · 1 punt
Welke situaties vallen onder lekindicatieklasse I (binnen 24 uur veiligstellen)? (meerdere juist)
Examen · 5 punten
Meerdere antwoorden mogelijk — je scoort per juiste keuze.
Een lek dat door een klant gemeld wordt, is altijd urgent.
Kern · 1 punt
Waarom is ophoping van gas een zelfstandig criterium voor klasse I, los van de gemeten ppm?
Verdieping · 1 punt