Module 4 · Het net in balans · Les 7 van 10 · ± 12 min

Jij bent 24 uur netbeheerder

Genoeg theorie. Vraag en aanbod moeten élk moment exact gelijk zijn — nu ga je zelf voelen wat dat betekent.

Je krijgt een gascentrale die je kunt regelen en een batterij die je kunt laden en ontladen. Zon en wind doen wat ze willen. De vraag van heel Nederland loopt op en af zoals hij dat elke dag doet.

Houd het net op 50 Hz

Jij bent 24 uur lang verantwoordelijk voor het Nederlandse net.

Vraag en aanbod moeten élk moment exact gelijk zijn. Zon en wind doen hun eigen ding — jij regelt de gascentrale en de batterij. Blijf tussen 49,9 en 50,1 Hz.

Wat je waarschijnlijk net hebt gemerkt

  • De avondpiek is brutaal. Rond 18:00 komt iedereen thuis, gaat koken en zet de verwarming hoger. Precies dan is de zon net weg.
  • De batterij is zó leeg. Batterijen zijn goed in korte pieken, niet in dagenlang tekort. Dat is geen ontwerpfout maar natuurkunde: opslag kost ruimte en geld.
  • Zon helpt overdag, niet 's avonds. Precies daarom zijn opslag en flexibiliteit zo'n groot thema geworden.

In het echt doet niemand dit met de hand. Er is een energiemarkt waar producenten en leveranciers vooraf afspreken wie hoeveel levert, en TenneT koopt daarnaast reservevermogen in dat binnen seconden kan bijspringen.

Maar het principe dat je net hebt gespeeld is precies wat eronder ligt.

Jouw rol: Landelijk netbeheerder

Het is 17:40 op een windstille, bewolkte januaridag. De avondpiek komt eraan en een grote centrale valt onverwacht uit. De frequentie zakt richting 49,8 Hz.

Check jezelf · 3 vragen · 5 punten

1

Waarom kunnen batterijen een lang windstil tekort niet in hun eentje oplossen?

Kern · 1 punt

2

Een frequentie van 49,8 Hz betekent dat er op dat moment te veel wordt opgewekt.

Kern · 1 punt

3

Zet de reacties op een plotseling productietekort in de volgorde waarin ze in werking treden:

Examen · 3 punten

Zet in de juiste volgorde — je scoort per juist opeenvolgend paar.

1Automatisch regelvermogen (FCR) grijpt binnen seconden in
2Afschakelen van grote afnemers als laatste redmiddel
3Handmatig opgeroepen reservevermogen neemt het over
4Traagheid van draaiende generatoren vangt de eerste seconden op