Module 2 · Van bron tot stopcontact · Les 3 van 10 · ± 8 min
De reis van een elektron
Tussen een windturbine op zee en de waterkoker in je keuken zitten vijf of zes stappen. Elke stap heeft een eigen spanningsniveau, een eigen eigenaar en een eigen doel.
De reis van een elektron
Klik op elke stap om te zien wat daar gebeurt.
Opwek
± 700 V – 20 kVWindturbines, zonneparken, gascentrales en biomassa maken elektriciteit. Een windturbine wekt op relatief lage spanning op — veel te laag om ver te transporteren.
Wie is verantwoordelijk: Producent
Er zit geen voorraad in het net
Dit is het meest contra-intuïtieve aan elektriciteit: er ligt niets opgeslagen in die kabels. Wat jij nu gebruikt, wordt op ditzelfde moment ergens opgewekt.
Het net is geen magazijn maar een lopende band die altijd exact op snelheid moet lopen.
Zet de stappen in de juiste volgorde, van opwek naar stopcontact:
Klik twee items aan om ze van plaats te wisselen.
Let op wie waar verantwoordelijk is. TenneT beheert het landelijke transportnet (110 kV en hoger). Daaronder nemen de regionale netbeheerders het over — Liander, Enexis, Stedin en enkele kleinere. Zij brengen het tot in je meterkast.
Je kunt je netbeheerder dus niet kiezen. Je energieleverancier wél. Dat verschil komt in module 4 terug.
Check jezelf · 4 vragen · 7 punten
Wie beheert in Nederland het landelijke hoogspanningsnet van 380 kV?
Instap · 1 punt
Zet de spanningsniveaus in volgorde, van de opwekker naar het stopcontact:
Kern · 4 punten
Zet in de juiste volgorde — je scoort per juist opeenvolgend paar.
In het elektriciteitsnet ligt een buffer opgeslagen die pieken kan opvangen.
Kern · 1 punt
Welk apparaat zet spanning omhoog of omlaag? (één woord)
Instap · 1 punt